Thursday, November 11, 2004

DANIW a sinurat met 'toy pagayamyo....

KUADRADO A RUEDA ken dadduma pay a Daniw:

1. Lagip iti Nagmanto nga Arubayan
(nanumo a sagut kadagiti appoko ni Ina Piling)

no mabalin diakon kayat a lagipen!
Ruangan dagiti rakrak nga inaladan ‘di arubayan
A nagpipingkian tadem a natiptippingan
A nangipinta’t nalabbaga kadaratan, ken.....
Nakaimulaan bin-i’t 333 padeppa a kadadagsenan.

no mabalin lapgisekon iti panunot!
Dagiti kusipet a paggaak nakarimrimon
Asug-ikkis dagidi nakuneskunes a sabong
Nga inilgat-inluges dagiti lati a samurai
A namunganayan immuleg a martsa ni patay.

No mabalin itaemkon ti anniniwan!
Dagidi nagampayag kalbo nga agila iti dan-aw
Nangsippit iti agbuabo a suako ngem awanan beggang
Nangipalladaw makatitileng kanalbuong ti pusil ken garand
Naalian iriag-pulikkaaw dagidi balangakntis a dangadang.

No mabalin lipatekon a mamimpinsan!
Dagidi napakrisan a ridaw ‘di naiwawa a pagadalan...
Iti Mendiola a nagbugsotan naruay a pinanid ti masakbayan,
Ken linapgis dag'ti kanalbuong iti eropuerto, naipalais
Kadagidi ikkis-danag-landok a nagkarayam iti EDSA!

Iwaksik koma idan a lagipen ta makaaliawda, ngem nasken
A kalien tapno maikitikitda: iti saklot ti kambas ti istoria –
A patawto dagiti sumaruno a kaputotan, nga aglayag mangsubli
Kadaydi naangrag-nangmanto nga arubayan ‘di kalman!


2. KARAMUT TI KASIPNGETAN:IPAPANAW, PANNAKADALEB KEN PANAGSUBLI
(unnoy-ikkis ti maysa nga arapaap)

IPAPANAW -

Innakon patgan ti awis –
Warsiannak 'ti kararag
Silaw ti anniniwan
Sarukod dagiti dapan
A kumaramut kadagiti ngipen
Garakgak dagiti napasidumri
A bibig dagiti nalag-an timidna
Nga ari iti kahita a pagarianda?

Ala, wen, agsusuonak iti diken –
Ibuatko dagiti tagainep
Anusak dagiti ikkis
Salugsog a makamermer
Nga angin dagiti kullayaw
Para iti ugis nga inyugedko
A surotek agingga iti ngudo
Pagpatinggaan ti unnoy-tured
Agingga a saramsamek
Bunga ti anguynguy-a a namnama.

PANNAKADALEB -

Ngem apaunayen ta –
Balangkantis ti libro ti biag!
Nakaimalditan dagiti naslep,
Marayray-ab a pinanid
Dagiti napirpir-at a kari
Nga abalbalayen ti sutil, ken
Nagkuribateg a namnama!

Naapgaden dagiti ayug
Kawawen dagiti lente
Ti bulsek nga arapaap
Dalluyo dagiti umel a talukatik
Orasan iti poste nga agpagpaggaak
Iti kabakiran ti siudad…

Ha-ha-ha… siak?
Sawsawir ti lawag?
Ha-ha, usarekon daradara a lapis
Yugedkon pagpatinggaak
Ta dakayo’t makapuling!
Karsel ti konsensia
Iti naangdod a plasa
Nga intanem dagiti bingraw!
Iti riduma a katapokan
A paypay-udan dag’ti iriag
Balangkantis a payapay!

PANAGSUBLI –

Kastan, yamanem pay
Ta ingatok dagiti imak
Nga agpakada kenka:
(nailubnak, nailungon)
makasabidong a bunga!
Ta dikanto pulos masukdal?
Iti inka panagkarkaradap!
Iti pitak nga arubayam
Ti sipnget a di masilnagan.

Adtoyakon –
Agtagtaguob a bingkol
Iti ngarab dagiti rengngat
Ti makapleng a pannakaulila.
Iti gingget dagiti rippiis
Mangsulsulek iti kinaulimek
A pinanawak-pagpatinggaak…
Ta awan pagpiliak
Masnop a pagaponak!

Ditoyen pangabalbalayak –
Iti kinaasinok a nanaganan
Iti siak: ta ti kunak idi - saan a siak
Ngem kunakon ita - a siak
ket saan a mannalon iti siudad!


3. DIAK MAILAWLAWG

Diak mailawlawag –
No apay nga agkanta dagiti kulibangbang
No apay nga agmisuot dagiti rosas
No apay a makuneskunes dagiti papel
Ken no apay a matukkotukkol dagiti lapis…

Diak mailawlawag –
No apay nga agkulipagpag dagiti pul-oy
No apay nga agtulatid dagiti ayug
No apay nga agsala dagiti turod
Ken no apay mga agdalluyon dagiti rangkis…

Diak mailawlawg –
No apay a maruruka dagiti ulep
No apay a makasinit dagiti bayakabak
No apay nga aggaapa dagiti tambak
Ken no apay nga agasug dagiti kutibeng…

Diak mailawlawg –
No apay nga agrukob dagiti sagumaymay
No apay a bumlad dagiti ramut
No apay a pumarasipis dagiti taredted
Ken no apay nga agalikuno dagiti kinelleng…

Ngem ammokon no apay –
Nga aglinnaaw iti agmatuon
A mangpabussog iti kapatagan
Ken no apay nga agsaning-i
Ti apagsingising nga init!

4. NAMNAMA

Saannak a pilay: makatakderak.
Saannak a bulsek: makakitaak.
Saannak a tuleng: makangngegak.
Bay-annak a rumkuas, mangtunton,
Sabali a dana daytoy a lubong.
Salansanekto dagiti bantay a naisay-isay,
Damiliekto dagiti turod a nargaay,
Anusakto dagiti padeppa nga ibaklay.
Ta natibkerakon a mangalimano, awan pagpilian
Nakersang a dakulap ti nakaparsuaan.
Ammok a sabtennakto latta dagiti saplit,
Ket maburiborto ti waneswes dagiti sangsangit,
Kumaramotto dagiti kimat ti ladingit,
Tibnokanto pay dagiti kimraang a paggaak
A mangpadasto mangpirpirsay naatap nga arapaap.
Ngem kumpetakto latta iti ngudo ti tadem,
Basatekto ti dalluyon dagiti umallatiw a pakinakem
Bulonakto iti kired ti agsusukot a kinasimbeng,
Ket no mapurosakto a madaleb latta, kas pagarigan –
Yad-adayon, Apo, ngem bumangonakto manen
A di mainsasaan!


5. BUKANEGAN TI AGAM-AMMANGAW NGA AGINA
(sentenario iti nasulinek, putputong a lugar iti amianan)

mangankan, luktamon ‘ta ungot, nakkongko, aya,
ta intan bumuya insaganada adu a bambanag idiay plasa,
ngem mangibatika koma, nakkongko, pangangaasim, aya
ta mais ken namantikaan a bugguong ta addanto pagsangpetanta.

diak sa umayen, ‘nang, ta kaslaak la guriguren,
madi ‘toy riknak, diak maawatan ‘toy nakem
napakaroak sa ti nagbagbagkat rinangaya a bagas, nagmalmalem,
nga inserrek iti sarusar ni kapitan para kano ita a pasken.

ay, yalistom ta sumurotka, dika umapal, aya?
nga umay mangbuya babassit kada dadakkel a bandera?
ta uray isu la ti pakakitaan wenno pangabrotanta,
‘di siam a salup ken ‘di lima pulo pisos inutang a donasionta.

dayta’t pampanunotek, ‘nang, a pakasikoran
dondonasion a kunada, bukodan sa met ni apo kapitan,
nakurapay a kas kadata, dida koman iramraman
ta pagmatrikulak la koman iti umadani a panagseserkan?

aganusta, nakkong, ta ‘su’t nabiled a bilinda
uray ta ita kano met laeng ‘toy sentenario a kunkunada,
pakalaglagipan kano kadaraan,
banbanuar nanggun-od wayawaya.

sentenario, kadaraan, bambanuar ken wayawaya a kunayo,
diak maawatan…
kastila, risrisal, bombonipasio, mangmangngegko ngem kanayonak a mayaw-awan,
no ibaonnak koma’t eskuela, ‘nang, nalabit nga innak maammuan.
ay, nakkong, ‘ray siak, diakammo met… inta ketdin maladawtan
awan kuarta, nakkong, baamon ti es-eskuela sumursurotta lattan…

Nakagun-od iti Maikadua a Gunggona iti Pasalip ti Daniw nga inesponsoran ti Pinsesa Urduja Literary Awards ti GUMIL Pangasinan idi 1998.


0 Comments:

Post a Comment

<< Home